Szkarlatyna powraca i ewoluuje. Nowy szczep i “szereg superantygenów”

Koronawirus to nie jedyna pandemia jaka może nam obecnie zagrażać. Naukowcy na łamach “Nature” potwierdzają, że powraca szkarlatyna, czyli groźna choroba zakaźna dzieci. Do tej pory udało się powstrzymywać okresowe wzrosty liczby zachorowań antybiotykami, ale pojawił się nowy groźny szczep z Azji.

Szkarlatyna (płonica, scarlet fever) to choroba zakaźna wywoływana przez Streptococcus pyogenes (paciorkowce grupy A), która może powodować anginę (angina paciorkowcowa). Jest to jedna z najbardziej rozpowszechnionych i śmiertelnych chorób wieku dziecięcego w historii. Powoduje objawy takie jak m.in. gorączka i wysypka, która widoczna jest już po 12 – 36 godzinach od początku szkarlatyny. Pojawia się również szkarłatne zabarwienie śluzówki gardła oraz biały nalot na języku. W płonicy nie występują takie objawy jak katar, zapalenie spojówek czy kaszel.

Objawy szkarlatyny:

• Wysypka
• Wysoka gorączka
• Nudności i wymioty
• Linie Pastii
• Bóle głowy i brzucha
• Rumień na policzkach
• Trójkąt Fiłatowa, czyli blada i niepokryta wysypką skóra wokół nosa i ust
• Obrzęk migdałków
• Malinowy język czyli powiększenie brodawek smakowych (mylony z chorobą Kawasakiego)

Wysypka najbardziej wyrazista jest na klatce piersiowej, brzuchu, okolicach pachowych, w pachwinach oraz na pośladkach. Wysypka jest drobnoplamista (jak po uderzeniu szczotką ryżową), pod wpływem ucisku blednie, a skóra jest szorstka, chropowata w dotyku – opisuje objawy szkarlatyny Medicover.

Jest to co prawda choroba dziecięca, atakująca głównie w wieku przedszkolnym i szkolnym, ale zachorowanie nie jest równoznaczne z nabyciem całkowitej odporności. Można zarazić się także w wieku dorosłym.

Możliwe powikłania po szkarlatynie:

• zapalenie ucha środkowego,
• zapalenie węzłów chłonnych,
• kłębuszkowe zapalenie nerek,
• zapalenie stawów,
• gorączka reumatyczna.

Śmiertelność na szkarlatynę jeszcze na początku XX wieku wynosiła 25%, a obecnie jest to 1%. Wydawało się, że choroba została niemal całkowicie wyeliminowana z pomocą antybiotyków, ale lekarze z kolejnych krajów biją na alarm. Liczba nowych przypadków płonicy rośnie. Biolog molekularny Stephan Brouwer z University of Queensland informuje, że ponowne pojawienie się szkarlatyny w ostatnich latach spowodowało ponad pięciokrotny wzrost zachorowań i ponad 600 000 przypadków na całym świecie.

Szkarlatyna w Polsce

Medicover uspokaja, że w Polsce co roku choruje na szkarlatynę od kilku do kilkudziesięciu pacjentów na 100 000 osób. Nawet jeśli odnotowywany wzrost zachorowań, to udaje się powstrzymać potencjalne ogniska epidemii. Jednak tym razem choroba może nas zaskoczyć…

Nowa szkarlatyna i poziomy transfer genów

Szkarlatyna ewoluuje. Naukowcom udało się scharakteryzować szereg superantygenów wytwarzanych przez jeden konkretny szczep z Azji Północno-Wschodniej. Pozwalają bakteriom na łatwiejszy dostęp do gospodarza i skuteczniejsze konkurowanie z innymi szczepami bakterii. Źródła wyjaśniają, że w procesie znanym jako poziomy transfer genów, gen jednego drobnoustroju może być włączony do genomu innego patogenu i jest to mechanizm powszechnie stosowany przez bakterie.

Naukowcy podejrzewają, że bakteria samodzielnie wyewoluowała lub sama została zakażona toksyną innego szczepu, co umożliwiło jej “nauczenie się” nowych dróg ataku – pisze tech.wp.pl.