Zyzuś tłuścioch, czyli ćwierkający “pająk grajek”. Jest powszechny w Polsce i pewnie masz go za szafą

Pająki w Polsce fascynują i zaskakują, np.… grając utwory miłosne na odwłoku! Warto zwrócić uwagę na stawonoga o nazwie zyzuś tłuścioch. Jest też określany jako “fałszywa czarna wdowa” i “pająk grajek”, ponieważ w okresie godowym robi się z niego napalony muzykant.

Zyzuś tłuścioch (Steatoda bipunctata) to niezwykły pająk żyjący w naszych domach. Już sama nazwa tego stawonoga, nie tylko w języku polskim, może budzić rozbawienie. Angielski odpowiednik to „rabbit hutch spider”, co można przetłumaczyć dosłownie jako „pająk króliczka klatka”. Co ciekawe, zyzuś tłuścioch został wybrany Europejskim pająkiem roku 2018.

Pająk zyzuś tłuścioch – muzykalny morderca

Zyzuś tłuścioch należy do rodziny omatnikowatych (Theridiidae). Ze względu na swój wygląd zyskał też na zachodzie przydomek „fałszywa czarna wdowa” (false black widow). Nic dziwnego, bo nie dość, że jest podobny do czarnej wdowy (Latrodectus mactans), to zalicza się do tej samej rodziny co ona. Nie ma jednak powodów, by obawiać się zyzusia tłuściocha, bo ten pająki jest niegroźny dla człowieka.

Jak informuje Ekologia.pl, ugryzienie zyzusia tłuściocha może być bolesne, ale sam jad nie stanowi poważnego zagrożenia dla życia człowieka. Jego wygląd, przypominający słynne jadowite pająki, może jednak niektórych przerazić. W 2018 roku aż 4 szkoły w Wielkiej Brytanii zostały ewakuowane, ponieważ zauważono tam “fałszywe czarne wdowy”.

Rozmiar dorosłego zyzusia tłuściocha wynosi maksymalnie 7-8 mm, choć zazwyczaj te pająki są dużo mniejsze. Charakteryzują go krótkie odnóża w brązowo-czarne pasy oraz kulisty, tłusto błyszczący odwłok.  Pająk zazwyczaj ma ciemnobrunatne lub jasnobrunatne ubarwienie.

Biaława linia, biegnie również przez środek odwłoka, choć jej grubość jest bardzo zmienna i nie zawsze jest dobrze widoczna. Samiec jest mniejszy od samicy. Na nogogłaszczkach posiada ogromne zgrubienia, czyli bulbusy wypełnione nasieniem – opisuje swiatmakrodotcom.wordpress.com.

Zyzuś tłuścioch jest spotykany w Polsce. Jak informuje swiatmakrodotcom, w naszym kraju żyje 5 przedstawicieli gatunku Steatoda, a właśnie zyzuś jest wśród nich najpowszechniejszy. To gatunek synantropijny, więc najczęściej spotykany jest w otoczeniu człowieka, w domach i budynkach. Uwielbia zakamarki w piwnicach i na strychach, za meblami. Zasiedla wszelkie budynki gospodarcze jak szopy i chlewy, a także chętnie przebywa w klatkach zwierząt hodowlanych, czemu zawdzięcza swoją anglojęzyczną nazwę. Najbardziej aktywny jest nocą, gdy naprawia swoje sieci.

Dorosłe pająki budują nieregularne sieci przypominające płachty, najczęściej w zakamarkach, np. za meblami. Rozchodzą się na wiele stron, przybierając trójwymiarową formę o objętości ok. 10 cm³. Pajęczyna jest na tyle solidna, że wpadają w nią duże ofiary jak np. chrząszcze i karaczany, a nawet inne pająki, które przyklejają się do lepkich kropelek. Szarpiąca się zdobycz wyrywa pajęcze nici, ale jest do nich przyklejona i po prostu na nich zawisa. Pająk oplata ofiarę, unosi do góry i zawiesza koło swojej kryjówki.

Godowa pieśń pająka – romantyczny zyzuś

Co ciekawe, zyzuś tłuścioch określany jest również jako „pająk grajek”. W trakcie okresu godowego, gdy samiec znajdzie się w sieci samicy, wydaje z siebie dźwięk przypominający ćwierkanie. Używa do tego specjalnych szczecinek porastających spód jego odwłoka, które pociera, osiągając częstotliwość nawet 1000 Hz.

Źródło zdjęcia:

  • Zyzuś tłuścioch, czyli „fałszywa czarna wdowa” i „pająk grajek”. Niezwykły pająk żyjący w Polsce: Wikimedia Commons/Mandy Howe