Ludzkie mózgi się kurczą. Dlaczego mózg naszego przeodka miał większy rozmiar?

Ludzkie mózgi się kurczą. Dlaczego rozmiar mózgu człowieka się zmniejsza?

„Ludzie są coraz głupsi” – narzekają niektórzy. Czy mają rację? Naukowcy potwierdzili, że od tysięcy lat ludzkie mózgi się KURCZĄ. Na łamach „Brain, Behavior and Evolution” opublikowano niepokojące wyniki badań. Dlaczego mózg człowieka ma coraz mniejszy rozmiar?

Ludzki mózg wciąż zaskakuje. Niestety, tym razem jest to niespodzianka niepokojąca. Naukowcy potwierdzili w najnowszych badaniach, że ludzkie mózgi się kurczą. J.M. Stibel z Los Angeles Natural History Museum napisał w „Brain, Behavior and Evolution”, że w ciągu ostatnich 50 000 lat nasze mózgi uległy znaczącemu zmniejszeniu. Opisał, że doszło do skurczenia się o ponad 5%. Naukowo potwierdzono również zmniejszenie się współczynnika umózgowienia (współczynnik encefalizacji), co ma wynikać głównie z otyłości.

Ludzkie mózgi się kurczą. Ewolucja i eksternalizacja wiedzy

Dlaczego ludzkie mózgi są coraz mniejsze? Zdaniem naukowców, mają na to wpływ przede wszystkim takie czynniki jak zdrowie, technologia i edukacja. Jak pisze „Focus”, prawdopodobnie ludzki mózg mózg zaczał się zmniejszać, gdy powstały pierwsze złożone społeczeństwa, zaczelimy rozwijać technologię i rolnictwo. Homo habilis, który żył w Afryce między 2,3 a 1,65 mln lat temu, miał mózg o objętości około 600 cm sześciennych. Tymczasem przedstawiciele gatunku Homo erectus mieli mózgi o objętości do 1250 cm sześciennych. Neandertalczycy żyjący kilkadziesiąt tysięcy lat temu w Europie osiągnęli imponujące 1680 cm sześciennych objętości mózgu. Homo sapiens miał mniejszy mózg, liczący około 1550 cm.

Odlew mózgu człowieka z zCro Magnon potwierdza wcześniejsze przypuszczenia, że mózgi naszych przodków były większe. Antropolodzy uważają, że do czasów górnego paleolitu ludzkie mózgi rosły. Potem zaczęły się kurczyć i kurczą do dziś – wyjaśnia Polskie Radio.

Obecnie ludzki mózg ma przeciętnie między 1330 cm3 u kobiet, a 1440 cm3 u mężczyzn. To znaczy, że proces kurczenia się naszych mózgów mógł rozpocząć się nawet ok. 28 tysięcy lat temu, chociaż naukowcy opierając się na badaniach czaszek, twierdzą, że proces znaczącego zmniejszania się mózgów zaczął się dopiero 3 tysiące lat temu, czyli już w epoce holocenu.

Dlaczego ludzkie mózgi są coraz mniejsze? Dieta, wiedza i efektywność

Naukowcy o zmniejszenie się mózgów u człowieka obwiniają „mądrość zbiorową”. Pojedyncza jednostka, gdy zaczęła żyć w społeczeństwie, nie musiała już tak dużo pamiętać. Nastąpił podział wiedzy i podział pracy. Nastąpiło zjawisko określane jako „eksternalizacja wiedzy”, czyli przekazywanie wiedzy innym jednostkom.

Ewolucja zaczęła faworyzować mniejsze i zużywające mniej energii mózgi – pisze Focus.pl.

Uważamy, że spadek objętości ludzkich mózgów był spowodowany inteligencją zbiorową, czyli tym, że grupa zawsze jest mądrzejsza niż najmądrzejsza osoba w grupie – stwierdził dr Traniello.

Zdaniem antropologów, zmniejszenie rozmiaru mózgu u człowieka może się wiązać z jego większą efektywnością. Duży mózg wymaga dużo energii, dlatego mniejsze mózgi dają przewagę, pozwalają bowiem część zapasów przeznaczyć na inne funkcje organizmu. Niektórzy badacze podejrzewają, że nasi przodkowie mieli większe czaszki, ponieważ ówczesna dieta wymagała dużych i silnych szczęk. Z racji zmiany diety, nastąpiło zmniejszenie czaszki, a przy okazji zmienił się także rozmiar ludzkiego mózgu.

Rozmiar mózgu kontra inteligencja

To, że ludzkie mózgi są coraz mniejsze, nie znaczy jednak, że jesteśmy coraz głupsi. W „Brain, Behavior and Evolution”, zwrócono uwagę, że w ciągu ostatnich 30 lat nastąpił znaczny spadek poziomu inteligencji, szczególnie w nowoczesnych i rozwiniętych technologicznie społeczeństwach. Portal Futurism zwraca jednak uwagę w jaki sposób naukowcy pod wodzą Stibela mierzyli poziom inteligencji w ramach przeprowadzonych badań.

Mierzenie poziomu IQ jako metoda badawcza jest od lat krytykowane, a niegdyś było używane głównie do dyskredytowania i marginalizowania niektórych społeczności. Co więcej, sprowadza wiele typów inteligencji do jednej miary. Futurism dodaje, że rozmiar mózgu człowieka nie jest ściśle powiązany z inteligencją. Co więcej, w ciągu minionego stulecia, zgodnie z wieloma badaniami i publikacjami naukowymi, znacznie podniósł się ogólny poziom inteligencji świecie oraz wzrosły możliwości przyswajania wiedzy.

Badacze uważają,  że niektóre części mózgu mogą się bardziej „kurczyć”, nie tracąc nic na swojej funkcjonalności. Inne natomiast zyskują na sprawności, gdy stają się większe – wyjaśnia Polskie Radio.

Stres i starość zmniejszają ludzkie mózgi

Warto dodać, że człowiek jest jedynym gatunkiem na Ziemi, u którego mózg kurczy się z wiekiem. Po 80. roku życia ludzki mózg traci ok. `15% swojej dawnej objętości, przez co jest narażony na choroby takie jak m.in. demencja starcza. Co więcej, naukowcy z Harvard Medical School odkryli, że do kurczenia się mózgu doprowadza również stres, ponieważ długotrwałe utrzymywanie się kortyzolu na wysokim poziomie (hormon stresu) wymaga substancji odżywczych i tlenu, przez co mniej tych związków pozostaje dla mózgu.

Kurczenie się kory mózgowej, złożonej głównie z istoty szarej zewnętrznej warstwy mózgu, która odpowiada za myślenie, świadomość i działanie, ma związek ze 160 genami. Obkurczenie się mózgu występuje wraz z normalnym starzeniem – pisze “Nature Communications”.

Źródło zdjęcia:

Kleszcze i borelioza przestaną być zagrożeniem? Innowacyjna szczepionka mRNA Previous post Borelioza i nowa szczepionka mRNA. Kleszcze przestaną być zagrożeniem?
Aktorka Karolina Gruszka choruje na stwardnienie rozsiane. w "Dzień Dobry TVN" opowiedziała o chorobie Next post Karolina Gruszka jest chora na stwardnienie rozsiane. Czym jest sclerosis multiplex?