Jak działa świadomość? Nowe badania ludzkiego mózgu

Czym jest świadomość? Nowe badania mózgu: “nie podejmujemy decyzji”

Czym jest świadomość i jak działa? Naukowcy mają nową teorię na temat funkcjonowania świadomości i pracy mózgu. Uważają, że wolna wola nie istnieje, a ludzki mózg jest nieświadomy naszego otoczenia.

Czym jest świadomość i na jakiej zasadzie funkcjonuje? Zespół naukowców z Uniwersytetu Bostońskiego ma “nową teorię świadomości”. Sądzą, że nasze mózgi tak naprawdę nie są aktywnie świadome otoczenia. Jedynie przetwarzają podświadome wspomnienia, które powstały pół sekundy wcześniej. Ich zdaniem, nowa teoria świadomości wyjaśni m.in. dlaczego tak trudno jest się oprzeć pokusom i zachowaniom impulsywnym.

Świadomość – funkcjonowanie, wolna wola i podejmowanie decyzji

Badacze z Boston University Chobanian & Avedisian School of Medicine uważają, że nowa teoria świadomości powie nam wiele o jej rozwoju, przydatności i ewentualnych zaburzeniach. Wyniki dotychczasowych badań opublikowano na łamach „Cognitive and Behavioral Neurology”. Ich główny autor prof. neurobiologii Andrew Budson współpracował m.in. z filozofem dr Kennethem Richmanem z Massachusetts College of Pharmacy and Health Sciences oraz psycholog dr Elizabeth Kensinger z Boston College. 

Ich zdaniem, procesy w mózgu, które wpływają na świadomość, są zbyt wolne byśmy np. aktywnie uczestniczyli w tańcu lub sporcie. Skoro świadomość nie jest zaangażowana w te procesy, a decyzje podejmujemy nieświadomie, to jaka naprawdę jest funkcja świadomości w naszym życiu?

W skrócie, nasza teoria jest taka, że świadomość rozwinęła się jako system pamięci, który jest używany przez nasz mózg nieświadomie, aby pomóc nam elastycznie i twórczo wyobrazić sobie przyszłość i odpowiednio ją zaplanować. Według niej, nie postrzegamy świata, nie podejmujemy decyzji ani nie wykonujemy działań bezpośrednio. Zamiast tego robimy wszystkie te rzeczy nieświadomie, a następnie, około pół sekundy później, świadomie przypominamy sobie ich wykonanie – wyjaśnił  prof. Andrew Budson. (Dziennik Naukowy)

Eksperci wyjaśnili, że niezaangażowanie świadomości w procesy myślowe, sprawia, że np. nie możemy oprzeć się pokusom. Dalsze badania nad „nową teorią świadomości” mogą w przyszłości pomóc np. pacjentom na poprawę zachowań problemowych, takich jak przejadanie się.

Budson uważa, że szereg zaburzeń neurologicznych, psychiatrycznych i rozwojowych to zaburzenia świadomości, w tym choroba Alzheimera i inne demencje, delirium, migrena, schizofrenia, zaburzenie dysocjacyjne, niektóre rodzaje autyzmu i inne – pisze Dziennik Naukowy.

Wolna wola nie istnieje? Jak podejmujemy decyzje?

To nie pierwszy raz, gdy naukowcy twierdzą, że wolna wola nie istnieje. Brytyjski fizyk teoretyczny prof. Jim Al-Khalili z University of Surrey uważa, że nie mamy wpływu na nasze życie. Podkreśla, że zgodnie z prawem fizyki, jeśli coś się dzieje, jest to spowodowane czymś, co działo się wcześniej. W swojej teorii cofa się aż do Wielkiego Wybuchu, który rozpoczął serię wydarzeń, prowadzących do kolejnych wydarzeń.

Jego zdaniem, to domino trwa do dzisiaj, determinując nasze pozornie świadome wybory. To właśnie dlatego Al-Khalili uważa, że wbrew temu co głosił Immanuel Kant, nie istnieje wolna wola, a jest tylko determinizm. Nie wybieramy naszego zachowania. Definiują je otaczające nas środowisko i różnorakie czynniki, na które nie mamy wpływu. Wydaje się to potwierdzać badanie Haynesa z 2008 roku. Wynika z niego, iż decyzje nie są efektem świadomości, a nieświadomej aktywności mózgu

My i nasze mózgi składamy się z atomów. Nie ma w tym żadnej magii, nic więcej. A nasze mózgi podlegają prawom fizyki. Gdy wydaje nam się, że podejmujemy samodzielnie decyzję, tak naprawdę podlegamy prawom fizyki. Jednocześnie nasze mózgi są tak złożone, że nie zawsze potrafimy przewidzieć co zrobi ktoś, lub my. To iluzja wolnej woli – uważa profesor Jim Al-Khalili. (BBC)

Źródło zdjęcia: